ناآرامی های اخیردر جمهوری تاجکستان
معاون محقق بسم الله رنجبر
تاجکستان کشوری است کوهستانی با مساحت 143100کیلومتر مربع درجنوب شرقی آسیای مرکزی.این کشور از شرق با چین،ازشمال با ازبکستان وقیرقیزستان،ازغرب با ازبکستان واز جنوب با افغانستان مرز مشترک دارد.تاجکستان از چهار ولایت بنامهای خجند،کولاب،قرقان تپه وولایت خودمختاربدخشان وچهل وچهار ناحیه تشکیل شده است.ولایت خودمختار بدخشان با 64000کیلومترمربع مساحت در شرق این کشوردر ارتفاعات پامیرواقع شده و44درصد خاک تاجکستان را تشکیل میدهد.1
ولايت بدخشان منطقهای کوهستانی درشرق تاجيكستان بوده که بابیش ازدوصدهزار جمعیت از فقیرترین مناطق تاجکستان محسوب میشود. این منطقه از نظر قومیتی و مذهبی با سایرنقاط تاجیکستان متفاوت بوده ودقیقاهمین مسئله وفقراقتصادی که مردم بدخشان به آن دچاراست،باعث شده است که مردم بدخشان همواره در تعارض با دولت مرکزی باشد. ولایت خودمختاربدخشان به مثابه دروازه تجارت مواد مخدر از افغانستان به سوی روسیه و اروپای شرقی تلقی میشود. منطقه بدخشان اكثرا توسط قاچاقچيان و افراد قدرتمند محلي كه به عنوان مبارز در جنگ داخلي درسالهای 1992-1997م حضور داشتند،اداره ميشود.
ازمدتي بدین سودرمنطقه بدخشان تاجكستان نآراميها و کشمکشهایی بين نيروهاي مسلح شورشي و نیروهای امنیتی دولتي ايجاد شده و اوضاع در اين منطقه از حالت عادي خارج گرديده است. در رابطه با اين موضوع و علل و عوامل به وجود آورنده آن ديدگاهها و نظريات متفاوتي ارائه شده است که هرکدام علل خاصی را مورد بررسي قرار دادهاند.
به تاریخ 21 جولای سال جاری(2012م)افراد مسلح ناشناس جنرال عبدالله نظراف رئیس امنیت ولایت بدخشان تاجکستان را در شهر خاروغ به قتل رساندند واین مسئله خشم دولت مردان تاجکستان را برانگیخت وبرای دستگیری افراد مظنون به این رویداد عکس العمل فوق العاده شدید نشان دادند وبه شهر خاروغ عملیات ویژه ای را انجام دادند که مدت چند روزی در اثر جنگ میان نیروهای دولتی وشورشیان مسلح مظنون به قتل نظراف،آرامش بدخشان وساکنان آن بهم خورد واین مسئله عکس العمل های جدی ومتفاوتی را در سطح جهان در قبال داشت.